Friday khutbah · · 26 Jumada al-Ula 1448 AH
Lamenting Tainted Sustenance
Unofficial translation. Refer to the original khutbah for authority. Original khutbah (JAINJ)
ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ ٱلْقَائِلِ
Our translation
All praise is due to Allah, who says:
فَكُلُوا۟ مِمَّا رَزَقَكُمُ ٱللَّهُ حَلَـٰلًا طَيِّبًا وَٱشْكُرُوا۟ نِعْمَتَ ٱللَّهِ إِن كُنتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ ١١٤
Then eat of what Allāh has provided for you [which is] lawful and good. And be grateful for the favor of Allāh, if it is [indeed] Him that you worship.
أَشْهَدُ اَنْ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا اللَّه وَحْدَهُ لاَ شَرِيْكَ لَهُ،
وَأَشْهَدُ أَنَّ سَيِّدَنَا مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُوْلُهُ،
اللَّهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ
وَعَلَى ءَالِهِ وَأَصْحَابِهِ أَجْمَعِيْنَ،
أَمَّا بَعْدُ،
فَيَا عِبَادَ اللَّه، اِتَّقُوا اللَّه اُوْصِيْكُمْ وَاِيَّٰيَ بِتَقْوَى اللَّه
فَقَدْ فَازَ الْمُتَّقُوْن
Our translation
I bear witness that there is no god but Allah alone, who has no partner, and I bear witness that our master Muhammad is His servant and His Messenger. O Allah, send blessings and peace upon our master Muhammad, and upon all his family and companions. To proceed: O servants of Allah, fear Allah. I urge you, and myself, to hold fast to taqwa (mindful awareness of Allah), for those who have taqwa are truly successful.
قَالَ اللَّه تَعَالَى فِى كِتَابِهِ الْعَزِيز:
Our translation
Allah the Exalted says in His Mighty Book:
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ أَطِيعُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُوا۟ ٱلرَّسُولَ وَأُو۟لِى ٱلْأَمْرِ مِنكُمْ ۖ فَإِن تَنَـٰزَعْتُمْ فِى شَىْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى ٱللَّهِ وَٱلرَّسُولِ إِن كُنتُمْ تُؤْمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلْيَوْمِ ٱلْـَٔاخِرِ ۚ ذَٰلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا ٥٩
O you who have believed, obey Allāh and obey the Messenger and those in authority among you. And if you disagree over anything, refer it to Allāh and the Messenger, if you should believe in Allāh and the Last Day. That is the best [way] and best in result.
Dear Friday congregation, may Allah have mercy on you all,
Let us be mindful of Allah SWT by carrying out all His commands and leaving all that He has forbidden, so that we are counted among the believers and receive the hidayah (divine guidance) and taufiq (divine help to do good) of Allah SWT. Today's khutbah is entitled "Lamenting Tainted Sustenance".
O Muslims, may Allah have mercy on you,
Allah SWT has granted His creatures a life complete with a source of rezeki (sustenance and provision from Allah) that never runs out. Yet, amid people's busy efforts to earn a living, that living is at times tainted by sources of food that are syubhah (doubtful, neither clearly lawful nor clearly forbidden) and uncertain. Sustenance that ought to give us strength for obedience instead turns into a poison that darkens the heart and robs us of peace.
Allah SWT commands us to return to the natural way of seeking sustenance that Islam requires. This command comes back to two main conditions set by syarak (Islamic law): that the source of food is halal (lawful) and that it is good in nature. This is stressed in the words of Allah SWT in Surah an-Nahl, verse 114, which was recited at the beginning of this khutbah, meaning:
فَكُلُوا۟ مِمَّا رَزَقَكُمُ ٱللَّهُ حَلَـٰلًا طَيِّبًا وَٱشْكُرُوا۟ نِعْمَتَ ٱللَّهِ إِن كُنتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ ١١٤
Then eat of what Allāh has provided for you [which is] lawful and good. And be grateful for the favor of Allāh, if it is [indeed] Him that you worship.
My brothers, Muslims, may Allah have mercy on you,
Some Muslims today take ever more lightly the food that goes into their stomachs. They no longer pay attention to the halal logo shown on the shop door or on the food containers they buy. Although this may look like a small matter in our eyes, be aware that every bit of flesh and blood that grows from a haram (forbidden) source has a great effect on the human soul.
Among the effects on a person who does not take care over halal and haram in their food are these:
First: Eating haram and syubhah food can wear away the iman (faith) and taqwa within a person. Food that is halal and clean is the foundation of a pure soul and the door to a person's deeds being accepted by Allah SWT.
Allah SWT has reminded the Messengers and the believers to always keep themselves away from food sources that are syubhah and uncertain. This is as Allah SWT revealed in Surah al-Mu'minun, verse 51:
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلرُّسُلُ كُلُوا۟ مِنَ ٱلطَّيِّبَـٰتِ وَٱعْمَلُوا۟ صَـٰلِحًا ۖ إِنِّى بِمَا تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ ٥١
[Allāh said], "O messengers, eat from the good foods and work righteousness. Indeed I, of what you do, am Knowing.
However good a person's deeds may be, if what they eat comes from something haram or syubhah, all their deeds are in vain, because they are not accepted and do not earn the pleasure of Allah SWT. This is further supported by a hadith narrated from Abu Hurairah RA, in which the Messenger of Allah ﷺ said, meaning:
"Indeed Allah is Good, and He accepts nothing but what is good."
Second: Eating food and drink from haram sources is one of the main obstacles to a servant's du'a (supplication) being answered by Allah SWT. When syubhah or haram sustenance becomes our flesh and blood, it damages the spiritual bond between a person and their Creator.
The Messenger of Allah ﷺ mentioned this in a hadith that tells of a man on a long journey, his hair dishevelled and covered in dust, who raises his hands in supplication. Although a traveller's du'a is readily answered, the Messenger of Allah ﷺ made clear that this man's du'a is not answered by Allah, because his food, his drink and his clothing come from haram sources, and he was raised on what is haram.
It is very clear, then, that Allah SWT is most particular in matters that concern acts of ibadah (worship). So a person who does not care about the source of the sustenance they obtain not only harms their own body, but also makes their du'a and their needs worthless before Allah.
Third: Eating syubhah and haram food also blocks the path of Allah's guidance. At the same time, it affects a person's akhlak (character and conduct). A heart nourished on haram sources gradually becomes veiled from seeing the truth.
Taking matters of food lightly leads to diseases of the heart and the collapse of good character, such as arrogance and the boldness to commit wrongdoing openly. A damaged soul cannot bring forth good character, and at the same time it drags the one who does such things into disgrace. Allah SWT explains this in Surah al-Mutaffifin, verse 14:
كَلَّا ۖ بَلْ ۜ رَانَ عَلَىٰ قُلُوبِهِم مَّا كَانُوا۟ يَكْسِبُونَ ١٤
No! Rather, the stain has covered their hearts of that which they were earning.
Dear Friday congregation, may Allah the Exalted have mercy on you,
In summing up, to close today's khutbah, the khatib invites us to ask ourselves honestly: have we provided clean earnings for our families? Is the sustenance we obtain truly halal, or has it been tainted by riba (usury and interest), bribery, fraud, or other haram sources?
So be careful when choosing food. Check for the halal certification mark on food containers, so that our hearts are kept clean of doubt. Let us reflect on the words of Allah SWT in Surah al-Baqarah, verse 172:
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ كُلُوا۟ مِن طَيِّبَـٰتِ مَا رَزَقْنَـٰكُمْ وَٱشْكُرُوا۟ لِلَّهِ إِن كُنتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ ١٧٢
O you who have believed, eat from the good [i.e., lawful] things which We have provided for you and be grateful to Allāh if it is [indeed] Him that you worship.
بَارَكَ اللَّه لِيْ وَلَكُمْ فِي الْقُرْءَانِ الْعَظِيْمِ، وَنَفَعَنِي وَإِيَّاكُمْ بِمَا فِيْهِ مِنَ الْآيَاتِ وَالذِّكْرِ الْحَكِيْمِ، وَتَقَبَّلَ مِنِّيْ وَمِنْكُمْ تِلَاوَتَهُ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ، أَقُوْلُ قَوْلِي هَذَا وَأَسْتَغْفِرُ اللَّه الْعَظِيْمَ لِيْ وَلَكُمْ، وَلِسَائِرِ الْمُسْلِمِيْنَ وَالْمُسْلِمَاتِ، وَالْمُؤْمِنِيْنَ وَالْمُؤْمِنَاتِ، فَاسْتَغْفِرُوْهُ فَيَا فَوْزَ الْمُسْتَغْفِرِيْنَ وَيَا نَجَاةَ التَّائِبِيْنَ.
Our translation
May Allah bless me and you through the Glorious Quran, benefit me and you through the verses and the wise reminder it contains, and accept its recitation from me and from you. Truly, He is the All-Hearing, the All-Knowing. I say these words of mine and ask forgiveness of Allah the Almighty for myself and for you, and for all Muslim men and women and all believing men and women. So ask Him for forgiveness: how great is the success of those who seek forgiveness, and how great the deliverance of those who repent.
জুমার খুতবা · · ২৬ জমাদিউল আউয়াল ১৪৪৮ হিজরি
কলুষিত রিজিকের জন্য আক্ষেপ
অনানুষ্ঠানিক অনুবাদ। নির্ভরযোগ্য পাঠের জন্য মূল খুতবা দেখুন। মূল খুতবা (JAINJ)
ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ ٱلْقَائِلِ
আমাদের অনুবাদ
সকল প্রশংসা আল্লাহর, যিনি বলেছেন:
فَكُلُوا۟ مِمَّا رَزَقَكُمُ ٱللَّهُ حَلَـٰلًا طَيِّبًا وَٱشْكُرُوا۟ نِعْمَتَ ٱللَّهِ إِن كُنتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ ١١٤
অতএব আল্লাহ্ তোমাদেরকে হালাল ও পবিত্র যে রিযক দিয়েছেন তা থেকে তোমরা খাও এবং আল্লাহ্র অনুগ্রহের জন্য কৃতজ্ঞতা প্রকাশ কর, যদি তোমরা শুধু তাঁরই ইবাদাত করে থাক।
أَشْهَدُ اَنْ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا اللَّه وَحْدَهُ لاَ شَرِيْكَ لَهُ،
وَأَشْهَدُ أَنَّ سَيِّدَنَا مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُوْلُهُ،
اللَّهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ
وَعَلَى ءَالِهِ وَأَصْحَابِهِ أَجْمَعِيْنَ،
أَمَّا بَعْدُ،
فَيَا عِبَادَ اللَّه، اِتَّقُوا اللَّه اُوْصِيْكُمْ وَاِيَّٰيَ بِتَقْوَى اللَّه
فَقَدْ فَازَ الْمُتَّقُوْن
আমাদের অনুবাদ
আমি সাক্ষ্য দিচ্ছি যে, আল্লাহ ছাড়া কোনো উপাস্য নেই, তিনি এক, তাঁর কোনো শরিক নেই; এবং আমি সাক্ষ্য দিচ্ছি যে, আমাদের নেতা মুহাম্মদ তাঁর বান্দা ও রাসুল। হে আল্লাহ, আমাদের নেতা মুহাম্মদ এবং তাঁর পরিবার ও সকল সাহাবির ওপর রহমত ও শান্তি বর্ষণ করুন। অতঃপর, হে আল্লাহর বান্দাগণ, আল্লাহকে ভয় করুন। আমি আপনাদের এবং নিজেকে তাকওয়া (আল্লাহ-সচেতনতা ও আল্লাহভীতি) অবলম্বনের উপদেশ দিচ্ছি, কেননা তাকওয়াবানরাই প্রকৃত সফল।
قَالَ اللَّه تَعَالَى فِى كِتَابِهِ الْعَزِيز:
আমাদের অনুবাদ
মহান আল্লাহ তাঁর মর্যাদাপূর্ণ কিতাবে বলেন:
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ أَطِيعُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُوا۟ ٱلرَّسُولَ وَأُو۟لِى ٱلْأَمْرِ مِنكُمْ ۖ فَإِن تَنَـٰزَعْتُمْ فِى شَىْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى ٱللَّهِ وَٱلرَّسُولِ إِن كُنتُمْ تُؤْمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلْيَوْمِ ٱلْـَٔاخِرِ ۚ ذَٰلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا ٥٩
হে ঈমানদারগণ! তোমরা আল্লাহর আনুগত্য কর, রাসূলের আনুগত্য কর, আরও আনুগত্য কর তোমাদের মধ্যকার ক্ষমতাশীলদের , অতঃপর কোনো বিষয়ে তোমাদের মধ্যে মতভেদ ঘটলে তা উপস্থাপিত কর আল্লাহ ও রাসূলের নিকট, যদি তোমরা আল্লাহ ও আখেরাতে ঈমান এনে থাক। এ পন্থায় উত্তম এবং পরিণামে প্রকৃষ্টতর।
সম্মানিত জুমার মুসল্লিগণ, আল্লাহ আপনাদের সবার ওপর রহম করুন,
আসুন, আমরা আল্লাহ সুবহানাহু ওয়া তা'আলার সকল আদেশ পালন করে এবং তাঁর সকল নিষেধ বর্জন করে তাকওয়া অবলম্বন করি, যাতে আমরা ঈমানদারদের অন্তর্ভুক্ত হই এবং আল্লাহ তা'আলার হিদায়াত (পথনির্দেশ) ও তাওফিক (সৎকাজের সামর্থ্য) লাভ করি। আজকের খুতবার শিরোনাম "কলুষিত রিজিকের জন্য আক্ষেপ"।
হে মুসলিমগণ, আল্লাহ আপনাদের ওপর রহম করুন,
আল্লাহ তা'আলা তাঁর সৃষ্টিকে এমন এক পূর্ণাঙ্গ জীবন দান করেছেন, যেখানে রিজিক (আল্লাহ-প্রদত্ত জীবিকা) এর উৎস কখনো ফুরায় না। কিন্তু জীবিকা অর্জনে মানুষের ব্যস্ততার মাঝে কখনো কখনো তা শুবহা (সন্দেহজনক, যা স্পষ্ট হালালও নয়, স্পষ্ট হারামও নয়) ও অনিশ্চিত খাদ্যের উৎস দ্বারা কলুষিত হয়ে যায়। যে রিজিক আনুগত্যের শক্তি হওয়ার কথা ছিল, তা-ই এখন বিষে পরিণত হয়, যা অন্তরকে অন্ধকার করে এবং প্রশান্তি কেড়ে নেয়।
আল্লাহ তা'আলা আমাদের নির্দেশ দিয়েছেন, ইসলাম যেভাবে রিজিক অন্বেষণ করতে বলে, সেই স্বভাবজাত পথে ফিরে আসতে। এই নির্দেশ শরিয়ত (ইসলামি বিধান)-এর দুটি প্রধান শর্তে ফিরে যায়: খাদ্যের উৎস হালাল (বৈধ) হওয়া এবং তা উত্তম ও পবিত্র হওয়া। খুতবার শুরুতে যে আয়াত তিলাওয়াত করা হয়েছে, সূরা আন-নাহলের ১১৪ নম্বর আয়াতে আল্লাহ তা'আলার সেই বাণীতে এ বিষয়টির ওপর জোর দেওয়া হয়েছে, যার অর্থ:
فَكُلُوا۟ مِمَّا رَزَقَكُمُ ٱللَّهُ حَلَـٰلًا طَيِّبًا وَٱشْكُرُوا۟ نِعْمَتَ ٱللَّهِ إِن كُنتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ ١١٤
অতএব আল্লাহ্ তোমাদেরকে হালাল ও পবিত্র যে রিযক দিয়েছেন তা থেকে তোমরা খাও এবং আল্লাহ্র অনুগ্রহের জন্য কৃতজ্ঞতা প্রকাশ কর, যদি তোমরা শুধু তাঁরই ইবাদাত করে থাক।
আমার মুসলিম ভাইয়েরা, আল্লাহ আপনাদের ওপর রহম করুন,
আজ মুসলিমদের একটি অংশ নিজেদের পেটে যাওয়া প্রতিটি খাবারের ব্যাপারে ক্রমেই উদাসীন হয়ে পড়ছে। দোকানের দরজায় বা কেনা খাবারের মোড়কে লেখা হালাল লোগোর দিকে তারা আর মনোযোগ দেয় না। আমাদের চোখে বিষয়টি ছোট মনে হলেও, জেনে রাখুন, হারাম (নিষিদ্ধ) উৎস থেকে গড়ে ওঠা শরীরের প্রতিটি রক্ত-মাংস মানুষের আত্মার ওপর বড় প্রভাব ফেলে।
যে ব্যক্তি নিজের খাবারে হালাল-হারামের বিষয়ে সতর্ক থাকে না, তার ওপর যেসব প্রভাব পড়ে, তার মধ্যে রয়েছে:
প্রথমত: হারাম ও শুবহাযুক্ত খাবার গ্রহণ মানুষের অন্তরের ঈমান (বিশ্বাস) ও তাকওয়াকে ক্ষয় করে দিতে পারে। হালাল ও পবিত্র খাদ্য পবিত্র আত্মার ভিত্তি, এবং আল্লাহ তা'আলার কাছে মানুষের আমল কবুল হওয়ার দ্বার।
আল্লাহ তা'আলা রাসুলগণ ও ঈমানদারদের সতর্ক করেছেন, তাঁরা যেন সবসময় সন্দেহজনক ও অনিশ্চিত খাদ্যের উৎস থেকে নিজেদের দূরে রাখেন। আল্লাহ তা'আলা সূরা আল-মুমিনুনের ৫১ নম্বর আয়াতে এভাবে ওহি নাজিল করেছেন:
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلرُّسُلُ كُلُوا۟ مِنَ ٱلطَّيِّبَـٰتِ وَٱعْمَلُوا۟ صَـٰلِحًا ۖ إِنِّى بِمَا تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ ٥١
‘হে রাসূলগণ ! আপনারা পবিত্র বস্তু থেকে খাদ্য গ্রহণ করুন এবং সৎকাজ করুন ; নিশ্চয় আপনারা যা করেন সে সম্পর্কে আমি সবিশেষ অবগত।
মানুষের আমল যত ভালোই হোক, সে যা খায় তা যদি হারাম ও শুবহাযুক্ত কিছু থেকে হয়, তবে তার সকল আমল বৃথা হয়ে যায়, কারণ তা কবুল হয় না এবং আল্লাহ তা'আলা তাতে সন্তুষ্ট হন না। আবু হুরায়রা রাদিয়াল্লাহু আনহু থেকে বর্ণিত একটি হাদিসও এ কথাকে আরও দৃঢ় করে, যেখানে রাসুলুল্লাহ ﷺ বলেছেন, যার অর্থ:
"নিশ্চয়ই আল্লাহ পবিত্র, এবং তিনি পবিত্র ছাড়া কিছুই গ্রহণ করেন না।"
দ্বিতীয়ত: হারাম উৎস থেকে খাদ্য ও পানীয় গ্রহণ আল্লাহ তা'আলার কাছে বান্দার দোয়া (প্রার্থনা) কবুল হওয়ার পথে অন্যতম প্রধান বাধা। সন্দেহজনক বা হারাম রিজিক যখন রক্ত-মাংসে পরিণত হয়, তখন তা মানুষ ও তার স্রষ্টার মধ্যকার আত্মিক সম্পর্ককে নষ্ট করে দেয়।
রাসুলুল্লাহ ﷺ একটি হাদিসে এ বিষয়টি উল্লেখ করেছেন, যেখানে এক মুসাফিরের কথা বলা হয়েছে, যার চুল এলোমেলো ও ধুলোমলিন, আর সে দুই হাত তুলে দোয়া করছে। মুসাফিরের দোয়া কবুল হওয়ার কথা হলেও রাসুলুল্লাহ ﷺ স্পষ্ট করে বলেছেন যে, তার দোয়া আল্লাহ কবুল করেন না, কারণ তার খাদ্য, পানীয় ও পোশাক হারাম উৎস থেকে, এবং সে হারাম দিয়েই প্রতিপালিত হয়েছে।
এখানে অত্যন্ত স্পষ্ট যে, ইবাদত (উপাসনা) সংশ্লিষ্ট বিষয়ে আল্লাহ তা'আলা অত্যন্ত বাছবিচার করেন। তাই যে ব্যক্তি নিজের অর্জিত রিজিকের উৎসের ব্যাপারে যত্নবান নয়, সে কেবল নিজের শরীরেরই ক্ষতি করে না, বরং আল্লাহর কাছে তার দোয়া ও প্রয়োজনকেও মূল্যহীন করে ফেলে।
তৃতীয়ত: সন্দেহজনক ও হারাম খাবার গ্রহণ আল্লাহর হিদায়াতের পথেও বাধা সৃষ্টি করে। একই সঙ্গে তা মানুষের আখলাক (চরিত্র ও আচরণ)-এর ওপর প্রভাব ফেলে। হারাম উৎসে লালিত অন্তর ধীরে ধীরে সত্য দেখা থেকে আড়াল হয়ে যায়।
খাবারের বিষয়কে হালকাভাবে নেওয়া অন্তরের রোগ ও চরিত্রের অধঃপতনের দিকে নিয়ে যায়, যেমন অহংকার এবং প্রকাশ্যে অন্যায় করার দুঃসাহস। কলুষিত আত্মা উত্তম চরিত্র জন্ম দিতে পারে না, এবং একই সঙ্গে তা অন্যায়কারীকে অপমানের দিকে টেনে নিয়ে যায়। আল্লাহ তা'আলা সূরা আল-মুতাফফিফিনের ১৪ নম্বর আয়াতে এ কথা বর্ণনা করেছেন:
كَلَّا ۖ بَلْ ۜ رَانَ عَلَىٰ قُلُوبِهِم مَّا كَانُوا۟ يَكْسِبُونَ ١٤
কখনো নয়; বরং তারা যা অর্জন করেছে তা-ই তাদের হৃদয়ে জঙ্ ধরিয়েছে ।
সম্মানিত জুমার মুসল্লিগণ, মহান আল্লাহ আপনাদের ওপর রহম করুন,
আজকের খুতবা শেষ করার আগে সারকথা হিসেবে খতিব আমাদের আহ্বান জানাচ্ছেন, আসুন আমরা সততার সঙ্গে নিজেদের জিজ্ঞেস করি: আমরা কি আমাদের পরিবারের জন্য পবিত্র উপার্জনের ব্যবস্থা করেছি? আমাদের অর্জিত রিজিকের উৎস কি সত্যিই হালাল, নাকি তা রিবা (সুদ), ঘুষ, প্রতারণা বা অন্য কোনো হারাম উৎসের দ্বারা কলুষিত হয়েছে?
তাই খাবার বাছাইয়ে সতর্ক থাকুন। খাবারের মোড়কে হালাল সনদের চিহ্ন আছে কি না দেখে নিন, যাতে আমাদের অন্তর সন্দেহ থেকে মুক্ত থাকে। আসুন, আমরা সূরা আল-বাকারার ১৭২ নম্বর আয়াতে আল্লাহ তা'আলার বাণী নিয়ে গভীরভাবে চিন্তা করি:
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ كُلُوا۟ مِن طَيِّبَـٰتِ مَا رَزَقْنَـٰكُمْ وَٱشْكُرُوا۟ لِلَّهِ إِن كُنتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ ١٧٢
হে মুমিনগণ! তোমাদেরকে আমরা যেসব পবিত্র বস্তু দিয়েছি তা থেকে খাও এবং আল্লাহ্র কৃতজ্ঞতা প্রকাশ কর, যদি তোমরা শুধু তাঁরই ইবাদাত কর।
بَارَكَ اللَّه لِيْ وَلَكُمْ فِي الْقُرْءَانِ الْعَظِيْمِ، وَنَفَعَنِي وَإِيَّاكُمْ بِمَا فِيْهِ مِنَ الْآيَاتِ وَالذِّكْرِ الْحَكِيْمِ، وَتَقَبَّلَ مِنِّيْ وَمِنْكُمْ تِلَاوَتَهُ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ، أَقُوْلُ قَوْلِي هَذَا وَأَسْتَغْفِرُ اللَّه الْعَظِيْمَ لِيْ وَلَكُمْ، وَلِسَائِرِ الْمُسْلِمِيْنَ وَالْمُسْلِمَاتِ، وَالْمُؤْمِنِيْنَ وَالْمُؤْمِنَاتِ، فَاسْتَغْفِرُوْهُ فَيَا فَوْزَ الْمُسْتَغْفِرِيْنَ وَيَا نَجَاةَ التَّائِبِيْنَ.
আমাদের অনুবাদ
আল্লাহ মহান কুরআনের মাধ্যমে আমাকে ও আপনাদের বরকত দান করুন, এতে থাকা আয়াত ও প্রজ্ঞাপূর্ণ উপদেশের মাধ্যমে আমাকে ও আপনাদের উপকৃত করুন, এবং আমার ও আপনাদের পক্ষ থেকে এর তিলাওয়াত কবুল করুন। নিশ্চয়ই তিনি সর্বশ্রোতা, সর্বজ্ঞ। আমি আমার এই কথা বলছি এবং মহান আল্লাহর কাছে আমার জন্য, আপনাদের জন্য এবং সকল মুসলিম নারী-পুরুষ ও মুমিন নারী-পুরুষের জন্য ক্ষমা প্রার্থনা করছি। অতএব তাঁর কাছে ক্ষমা চান; ক্ষমাপ্রার্থীদের সাফল্য কত মহান, আর তওবাকারীদের মুক্তি কত নিশ্চিত!
Khutbah Jumaat · · 26 Jamadilawal 1448H
Meratapi Rezeki Yang Dicemari
Transliterasi tidak rasmi daripada tulisan Jawi. Rujuk khutbah asal sebagai teks yang sah. Khutbah asal (JAINJ)
ٱلْحَمْدُ لِلَّهِ ٱلْقَائِلِ
Terjemahan kami
Segala puji bagi Allah yang berfirman:
فَكُلُوا۟ مِمَّا رَزَقَكُمُ ٱللَّهُ حَلَـٰلًا طَيِّبًا وَٱشْكُرُوا۟ نِعْمَتَ ٱللَّهِ إِن كُنتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ ١١٤
"Oleh itu, makanlah (wahai orang yang beriman) makanan yang halal lagi baik daripada rezeki yang telah dikurniakan Allah kepadamu dan syukurilah nikmat Allah, jika kamu hanya menyembah kepada-Nya."
أَشْهَدُ اَنْ لَآ إِلَٰهَ إِلَّا اللَّه وَحْدَهُ لاَ شَرِيْكَ لَهُ،
وَأَشْهَدُ أَنَّ سَيِّدَنَا مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُوْلُهُ،
اللَّهُمَّ صَلِّ وَسَلِّمْ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ
وَعَلَى ءَالِهِ وَأَصْحَابِهِ أَجْمَعِيْنَ،
أَمَّا بَعْدُ،
فَيَا عِبَادَ اللَّه، اِتَّقُوا اللَّه اُوْصِيْكُمْ وَاِيَّٰيَ بِتَقْوَى اللَّه
فَقَدْ فَازَ الْمُتَّقُوْن
Terjemahan kami
Aku bersaksi bahawa tiada tuhan melainkan Allah, Yang Maha Esa, tiada sekutu bagi-Nya. Dan aku bersaksi bahawa penghulu kami Muhammad ialah hamba-Nya dan Rasul-Nya. Ya Allah, limpahkanlah selawat dan salam ke atas penghulu kami Muhammad, serta ke atas keluarga dan sahabat-sahabat baginda sekalian. Amma ba'du. Wahai hamba-hamba Allah, bertakwalah kepada Allah. Aku berpesan kepada kamu dan diriku sendiri supaya bertakwa kepada Allah, kerana sesungguhnya beruntunglah orang-orang yang bertakwa.
قَالَ اللَّه تَعَالَى فِى كِتَابِهِ الْعَزِيز:
Terjemahan kami
Allah Taala berfirman dalam Kitab-Nya yang mulia:
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوٓا۟ أَطِيعُوا۟ ٱللَّهَ وَأَطِيعُوا۟ ٱلرَّسُولَ وَأُو۟لِى ٱلْأَمْرِ مِنكُمْ ۖ فَإِن تَنَـٰزَعْتُمْ فِى شَىْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى ٱللَّهِ وَٱلرَّسُولِ إِن كُنتُمْ تُؤْمِنُونَ بِٱللَّهِ وَٱلْيَوْمِ ٱلْـَٔاخِرِ ۚ ذَٰلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا ٥٩
Bermaksud: "Wahai orang yang beriman, taatlah kamu kepada Allah dan taatlah kamu kepada Rasulullah dan kepada "Ulil Amri" (orang yang berkuasa) daripada kalangan kamu. Kemudian jika kamu berbantah-bantah (berselisihan) dalam sesuatu perkara, maka hendaklah kamu mengembalikannya kepada (Kitab) Allah (al-Quran) dan (Sunnah) Rasul-Nya, jika kamu benar-benar beriman kepada Allah dan hari akhirat. Yang demikian adalah lebih baik (bagi kamu), dan lebih elok pula kesudahannya."
Sidang Jumaat yang dirahmati Allah sekalian,
Marilah kita bertakwa kepada Allah SWT dengan melaksanakan segala perintah-Nya dan meninggalkan segala larangan-Nya, dengan itu kita tergolong dalam kalangan orang yang beriman serta memperoleh hidayah dan taufik Allah SWT. Khutbah pada hari ini bertajuk "Meratapi Rezeki Yang Dicemari".
Ma'asyiral Muslimin rahimakumullah,
Allah SWT menganugerahkan kepada makhluk-Nya akan kehidupan yang lengkap dengan sumber rezeki yang tidak pernah putus. Namun, di tengah-tengah kesibukan manusia mencari nafkah hidup, ada kalanya ia dicemari dengan sumber makanan yang syubhah dan meragukan. Rezeki yang sepatutnya menjadi kekuatan untuk melakukan ketaatan, kini bertukar menjadi racun yang menggelapkan hati dan meragut ketenangan.
Allah SWT memerintahkan kita untuk kembali kepada fitrah pencarian rezeki yang dituntut oleh Islam. Perintah ini berbalik kepada dua syarat utama yang dituntut oleh syarak, iaitu sumber makanan yang halal dan sifatnya yang baik. Perkara ini ditekankan menerusi firman Allah SWT dalam Surah an-Nahl, ayat 114, sebagaimana yang telah dibacakan pada permulaan khutbah tadi yang bermaksud:
فَكُلُوا۟ مِمَّا رَزَقَكُمُ ٱللَّهُ حَلَـٰلًا طَيِّبًا وَٱشْكُرُوا۟ نِعْمَتَ ٱللَّهِ إِن كُنتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ ١١٤
"Oleh itu, makanlah (wahai orang yang beriman) makanan yang halal lagi baik daripada rezeki yang telah dikurniakan Allah kepadamu dan syukurilah nikmat Allah, jika kamu hanya menyembah kepada-Nya."
Saudara-saudaraku kaum Muslimin yang dirahmati Allah,
Sebahagian umat Islam pada hari ini semakin mengambil mudah akan setiap makanan yang masuk ke dalam perut mereka. Mereka tidak lagi memberi perhatian terhadap logo halal yang tertera pada pintu kedai atau pada bekas makanan yang mereka beli. Walaupun perkara ini kelihatan kecil pada pandangan mata kita, akan tetapi sedarlah bahawa setiap darah daging yang tumbuh daripada sumber yang haram maka ia akan memberi kesan yang besar pada jiwa manusia.
Antara kesan yang berlaku kepada seseorang yang tidak menjaga urusan halal dan haram dalam makanannya ialah:
Yang pertama: Mengambil makanan yang haram dan syubhah boleh menghakis nilai iman dan takwa dalam diri seseorang. Pemakanan yang halal lagi bersih merupakan asas kepada jiwa yang suci serta menjadi pintu kepada penerimaan amalan seseorang di sisi Allah SWT.
Allah SWT telah mengingatkan kepada para Rasul dan orang yang beriman agar sentiasa menghindari diri daripada sumber makanan yang syubhah dan meragukan. Hal ini sebagaimana yang diwahyukan oleh Allah SWT menerusi Surah al-Mu'minun ayat ke-51:
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلرُّسُلُ كُلُوا۟ مِنَ ٱلطَّيِّبَـٰتِ وَٱعْمَلُوا۟ صَـٰلِحًا ۖ إِنِّى بِمَا تَعْمَلُونَ عَلِيمٌ ٥١
Yang bermaksud: "Wahai para Rasul, makanlah daripada (makanan) yang baik-baik dan lakukanlah kebajikan! Sesungguhnya Aku Maha Mengetahui apa-apa yang kamu lakukan."
Sebaik mana pun amalan seseorang, jika apa yang dimakannya itu adalah daripada sesuatu yang haram dan syubhah, maka segala amalannya menjadi sia-sia kerana tidak diterima dan tidak diredai Allah SWT. Hal ini juga dikuatkan lagi dengan sebuah hadis yang diriwayatkan daripada Abu Hurairah RA, Rasulullah ﷺ bersabda yang bermaksud:
"Sesungguhnya Allah itu Maha Baik, dan Dia tidak menerima sesuatu kecuali daripada yang baik-baik."
Yang kedua: Memakan makanan dan minuman daripada sumber yang haram merupakan salah satu penghalang utama kepada kabulnya doa seseorang hamba di sisi Allah SWT. Apabila rezeki yang syubhah atau haram menjadi darah daging, ia akan merosakkan hubungan rohani antara manusia dengan Penciptanya.
Hal ini disebutkan oleh baginda Rasulullah ﷺ dalam sebuah hadis yang menceritakan tentang seorang lelaki yang bermusafir, rambutnya kusut-masai dan berdebu, lalu dia menadah tangan memohon doa. Walaupun orang yang bermusafir itu mustajab doanya, akan tetapi Rasulullah ﷺ menegaskan bahawa doanya tidak dikabulkan Allah kerana makanan, minuman dan pakaiannya daripada sumber yang haram, dan dia juga dibesarkan dengan perkara yang haram.
Amat jelaslah di sini bahawa Allah SWT itu sangat memilih dalam perkara-perkara yang melibatkan amal ibadah. Justeru, orang yang tidak mengambil berat tentang sumber rezeki yang diperolehnya, maka dia bukan sahaja memberi mudarat kepada tubuh badannya sendiri, malah menyebabkan doa dan hajatnya tidak bernilai di sisi Allah.
Yang ketiga: Memakan makanan yang syubhah dan haram turut menghalang daripada jalan hidayah Allah. Hal ini sekali gus akan memberi kesan terhadap akhlak seseorang. Hati yang dibesarkan dengan sumber haram secara beransur-ansur akan terhijab daripada melihat kebenaran.
Mengambil ringan tentang soal pemakanan akan mendorong kepada penyakit hati dan keruntuhan akhlak seperti sifat sombong dan berani melakukan kemungkaran secara terbuka. Jiwa yang rosak tidak dapat melahirkan akhlak yang baik dan sekali gus mengheret pelakunya dalam kehinaan. Perkara ini dijelaskan oleh Allah SWT dalam Surah al-Mutaffifin ayat ke-14:
كَلَّا ۖ بَلْ ۜ رَانَ عَلَىٰ قُلُوبِهِم مَّا كَانُوا۟ يَكْسِبُونَ ١٤
Yang bermaksud: "Tidak sesekali (ayat-ayat Kami tidak ada cacatnya)! Bahkan mata hati mereka telah diselaputi kekotoran (dosa) dengan sebab (perbuatan kufur dan maksiat) yang dilakukan mereka."
Sidang Jumaat yang dirahmati Allah Taala,
Sebagai rumusan bagi mengakhiri khutbah pada hari ini, khatib ingin mengajak supaya kita bertanya dengan jujur kepada diri kita sendiri, adakah kita telah menyediakan nafkah yang bersih untuk ahli keluarga kita? Adakah sumber rezeki yang diperoleh itu benar-benar halal, atau ia telah dicemari dengan unsur-unsur riba, rasuah, penipuan, atau sumber haram yang lain?
Maka berhati-hatilah dalam memilih makanan. Semak tanda pensijilan halal yang terdapat pada bekas makanan supaya hati kita menjadi bersih daripada sifat was-was. Marilah kita hayati firman Allah SWT dalam Surah al-Baqarah ayat ke-172:
يَـٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُوا۟ كُلُوا۟ مِن طَيِّبَـٰتِ مَا رَزَقْنَـٰكُمْ وَٱشْكُرُوا۟ لِلَّهِ إِن كُنتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ ١٧٢
Yang bermaksud: "Wahai orang yang beriman, makanlah daripada benda-benda yang baik-baik (yang halal) yang Kami berikan kepada kamu dan bersyukurlah kepada Allah jika kamu benar-benar hanya beribadat kepada-Nya."
بَارَكَ اللَّه لِيْ وَلَكُمْ فِي الْقُرْءَانِ الْعَظِيْمِ، وَنَفَعَنِي وَإِيَّاكُمْ بِمَا فِيْهِ مِنَ الْآيَاتِ وَالذِّكْرِ الْحَكِيْمِ، وَتَقَبَّلَ مِنِّيْ وَمِنْكُمْ تِلَاوَتَهُ إِنَّهُ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ، أَقُوْلُ قَوْلِي هَذَا وَأَسْتَغْفِرُ اللَّه الْعَظِيْمَ لِيْ وَلَكُمْ، وَلِسَائِرِ الْمُسْلِمِيْنَ وَالْمُسْلِمَاتِ، وَالْمُؤْمِنِيْنَ وَالْمُؤْمِنَاتِ، فَاسْتَغْفِرُوْهُ فَيَا فَوْزَ الْمُسْتَغْفِرِيْنَ وَيَا نَجَاةَ التَّائِبِيْنَ.
Terjemahan kami
Semoga Allah memberkati aku dan kamu dengan al-Quran yang agung, memberi manfaat kepadaku dan kepada kamu dengan ayat-ayat dan peringatan yang penuh hikmah di dalamnya, serta menerima bacaannya daripadaku dan daripada kamu. Sesungguhnya Dialah Yang Maha Mendengar lagi Maha Mengetahui. Aku ucapkan kata-kataku ini dan aku memohon ampun kepada Allah Yang Maha Agung untukku dan untuk kamu, serta untuk sekalian Muslimin dan Muslimat, Mukminin dan Mukminat. Maka mohonlah ampun kepada-Nya. Alangkah beruntungnya orang-orang yang memohon ampun, dan alangkah selamatnya orang-orang yang bertaubat.